ශ්‍රී ලංකා ගල්අඟුරු ටෙන්ඩර් අර්බුදය (2025–2026)

 

ඉංග්‍රීසියෙන් මුලින් පල කරන ලද ලිපියේ පරිවර්තනයකි .  පරිවර්තනය ගූගල් ට්‍රාන්ස්ලේට් මගින් කල එකකි . 

මෙම ලිපියේ සපයා ඇති සියලුම දත්ත සහ තොරතුරු තොරතුරු දැනගැනීමේ අරමුණින් පමණක් ලබා දී ඇත. අන්තර්ජාලයෙන් ලබාගත් තොරතුරුවල නිරවද්‍යභාවය පිළිබඳව කතුවරයා වගකියනු නොලැබේ.

ශ්‍රී ලංකා ගල්අඟුරු ටෙන්ඩර් අර්බුදය (2025–2026)

ට්‍රයිඩන්ට් චෙම්පර් Trident Chemphar සමාගම 2025–2026 වාරය සඳහා මෙට්‍රික් ටොන් මිලියන 1.5ක (නැව්වාර 25ක) ගල්අඟුරු සැපයීමේ ප්‍රධාන ටෙන්ඩරය ජයග්‍රහණය කළේ මෙට්‍රික් ටොන් එකක් ඩොලර් 98.50 බැගින් වූ මිලකට ලංකා ගල්අඟුරු සමාගම (LCC) වෙත ලබා දීමටයි. කෙසේ වෙතත්, මෙම කොන්ත්‍රාත්තුව දැඩි විමර්ශනයකට ලක්ව ඇත්තේ පහත කරුණු හේතුවෙනි:

• ගුණාත්මකභාවයේ අසාර්ථකත්වය: දකුණු අප්‍රිකාවෙන් ලැබුණු නැව්වාර කිහිපයක් ස්වාධීන පරීක්ෂණාගාරයක් වන Cotecna විසින් සිදු කරන ලද පරීක්ෂණවලින් අසමත් වී ඇති බවට චෝදනා එල්ල වී ඇත. අධික අළු ප්‍රමාණය සහ අඩු තාපන අගය (Calorific Value) හේතුවෙන් මෙම තොග නියමිත ප්‍රමිතියෙන් තොර බව වාර්තා වූ අතර, එමඟින් ලක්විජය බලාගාරයට එහි උපරිම මෙගාවොට් 900 ක ධාරිතාව කරා ළඟා වීමට නොහැකි විය.

• මෙහෙයුම් ප්‍රමාදයන්: 2026 මාර්තු අග වන විට, සමාගම සිය කාලසටහනට වඩා බොහෝ පසුපසින් සිටි අතර, ඔවුන් විසින් ගොඩබා තිබුණේ 13 වන නැව්වාරය පමණි. නමුත් එම කාලය වන විට 19 වන නැව්වාරය ගොඩබා තිබිය යුතුව තිබුණි. මෙම ප්‍රමාදය හේතුවෙන් ශ්‍රී ලංකා රජයට හදිසි ටෙන්ඩරයක් හරහා මෙට්‍රික් ටොන් එකක් ඩොලර් 142 වැනි ඉහළ මිලකට ගල්අඟුරු මිලදී ගැනීමට සිදු විය.

• මූල්‍ය දඩුවම්: 2026 මාර්තු වන විට, ගුණාත්මකභාවය සහ සැපයුම් ගැටලු හේතුවෙන් Trident සමාගමට දළ වශයෙන් ඩොලර් මිලියන 8.1ක දඩයක් නියම කර ඇත.

• හදිසි ලංසු නුසුදුසුකම: පවතින ගැටලු මධ්‍යයේ වුවද, Trident සමාගම හදිසි ගල්අඟුරු ටෙන්ඩරය සඳහාද ඉදිරිපත් වූ නමුත්, ලංසු විවෘත කිරීමෙන් පසුව සිය මිල සංශෝධනය කිරීමට උත්සාහ කිරීම හේතුවෙන් ඔවුන්ව නුසුදුසුකම් ලැබූවන් ලෙස නම් කරන ලදී.

• දේශීය නියෝජනය: විමර්ශනවලින් හෙළි වී ඇත්තේ මෙම සමාගම ශ්‍රී ලංකාව තුළ නියෝජනය කරන්නේ Panaurora සමාගමට සම්බන්ධ දේශීය නියෝජිතයෙකු විසින් බවයි. මෙය ප්‍රසම්පාදන ක්‍රියාවලියේ විනිවිදභාවය පිළිබඳ පාර්ලිමේන්තු ප්‍රශ්න මතු වීමට හේතු වී ඇත.

ප්‍රධාන කාර්ය සාධන ගැටලු (ලක්විජය බලාගාරය)

ශ්‍රී ලංකා මහජන උපයෝගිතා කොමිෂන් සභාව (PUCSL) පවසන පරිදි, මීට පෙර භාවිතා කරන ලද උසස් තත්ත්වයේ රුසියානු ගල්අඟුරු මඟින් විදුලිය කිලෝවොට්-පැය එකක් නිපදවීමට ගල්අඟුරු ග්‍රෑම් 365ක් අවශ්‍ය වූ අතර, Trident සමාගම සැපයූ ගල්අඟුරු මඟින් එය නිපදවීමට ග්‍රෑම් 391 සිට 452 දක්වා ප්‍රමාණයක් අවශ්‍ය වී ඇත.

දේශීය නියෝජිතායතනය සහ පුද්ගලයින් පිළිබඳ විමර්ශනය

Trident Chemphar (TCPL) සමාගමේ දේශීය නියෝජනය පිළිබඳ විමර්ශනය කේන්ද්‍රගත වී ඇත්තේ 2025 මැයි මාසයේදී ලියාපදිංචි කරන ලද Panaurora (Pvt) Ltd සමාගම වටා ය.

ප්‍රධාන පුද්ගලයින් සහ ආයතන:

• සනත් බණ්ඩාර ජයසුන්දර: TCPL හි ප්‍රධාන නියෝජිතයා ලෙස හඳුනාගෙන ඇත. ඔහු ජාත්‍යන්තර ක්‍රිකට් කවුන්සිලය (ICC) විසින් වසර ගණනාවක තහනමකට ලක් කර ඇති හිටපු ක්‍රිකට් විශ්ලේෂකයෙකි.

• Panaurora (Pvt) Ltd: නිල දේශීය නියෝජිතයා ලෙස ලැයිස්තුගත කර ඇති සමාගමයි. එහි හිමිකාරිත්වය ප්‍රධාන වශයෙන් Invest LK (Pvt) Ltd සහ Sayaara Holdings අතර බෙදී ඇත.

• රඛිත නිර්මල රාජපක්ෂ: Invest LK හි අධ්‍යක්ෂවරයෙකු සහ කොටස් හිමියෙකි. ලංකා ගල්අඟුරු සමාගමේ වාර්තාවල සඳහන් වුවද, තම සමාගම් සහ TCPL අතර නිල නියෝජිත ගිවිසුමක් නොමැති බව ඔහු මාධ්‍ය හමුවේ ප්‍රතික්ෂේප කර ඇත.

• හක්මන නන්දාලෝක හිමි: Panaurora සහ Invest LK යන සමාගම් දෙකෙහිම අධ්‍යක්ෂවරයෙකු ලෙස කටයුතු කරන බෞද්ධ භික්ෂුවකි.

• H.B.A.O. හේරත්: Sayaara Holdings හි අධ්‍යක්ෂවරයෙකු වන මොහු Trident Chemphar සහ ලංකා ගල්අඟුරු සමාගම අතර අත්සන් කරන ලද නිල කොන්ත්‍රාත්තුවේ සාක්ෂිකරුවෙකු ලෙස අත්සන් කර ඇත.

විමර්ශන සොයාගැනීම් සහ තත්ත්වය (2026 මාර්තු)

පාර්ලිමේන්තු සහ මාධ්‍ය විමර්ශන මගින් කරුණු කිහිපයක් හෙළි කර ඇත:

1. ලියාපදිංචි කිරීමේ කාලය: Panaurora සමාගම ලියාපදිංචි කර ඇත්තේ ටෙන්ඩරය පිරිනැමීමට මාස කිහිපයකට පෙර වන අතර, TCPL සමාගම ලංකා ගල්අඟුරු සමාගමේ ලියාපදිංචිය ලබා ඇත්තේ ටෙන්ඩරය ප්‍රකාශයට පත් කිරීමට දින පහකට පෙරය.
2. අභ්‍යන්තර තොරතුරු කාන්දුවීම: හදිසි ටෙන්ඩරයකදී TCPL විසින් ඉදිරිපත් කරන ලද සංශෝධිත මිල ඊළඟ අඩුම ලංසුකරුට වඩා හරියටම ඩොලර් 1.00 කින් අඩු වීම සැකයට තුඩු දී ඇත.
3. දේශපාලන සම්බන්ධතා: දේශීය නියෝජිතායතනය සහ බලගතු දේශපාලන පුද්ගලයින් හෝ හිටපු අමාත්‍යවරුන්ගේ ඥාතීන් අතර පවතින බව කියන සම්බන්ධතා පිළිබඳව මහජන විරෝධයක් මතු වී ඇත.

මූල්‍ය බලපෑම සහ දඩුවම්

• මුළු දඩ මුදල: මේ දක්වා TCPL වෙත දළ වශයෙන් ඩොලර් මිලියන 8.1ක දඩයක් නියම කර ඇත.
• මෙහෙයුම් පාඩු: බාල ප්‍රමිතියෙන් යුත් ගල්අඟුරු හේතුවෙන් ලක්විජය බලාගාරයේ ධාරිතාව මෙගාවොට් 135 සිට 185 දක්වා ප්‍රමාණයකින් අඩු වී ඇත.

කළු ලැයිස්තුගත කිරීමේ අවදානම: "Umpire" පරීක්ෂණ මගින් ගුණාත්මකභාවය පිළිබඳ වංචාවක් තහවුරු වුවහොත්, TCPL සහ එහි නියෝජිත Panaurora සමාගම අනාගතයේදී බලශක්ති ටෙන්ඩර්වලින් ස්ථිරවම කළු ලැයිස්තුගත කිරීමට නිර්දේශ කර ඇත.

Trident Chemphar Limited (TCPL) සමාගම පිළිබඳ විස්තර

TCPL යනු 2007 පෙබරවාරි මාසයේදී ස්ථාපනය කරන ලද ඉන්දියානු රසායනික සහ වෙළඳ සමාගමකි. එහි මූලස්ථානය ඉන්දියාවේ තෙලන්ගානා ප්‍රාන්තයේ හයිද්‍රාබාද්හි පිහිටා ඇත.

විශේෂාංගය	විස්තර
පිහිටුවීම	2007 පෙබරවාරි 21
කළමනාකාර අධ්‍යක්ෂ	චිට්ටූරි කිරන් කුමාර් ගාරු
කර්මාන්තය	රසායනික ද්‍රව්‍ය, පෙට්‍රෝ රසායනික සහ ජාත්‍යන්තර වෙළඳාම
ආදායම	දළ වශයෙන් ඩොලර් මිලියන 5.1 (2026 වන විට)
නිල වෙබ් අඩවිය	tridentchemphar.com

මුලාශ්‍ර - බ්ලුම්බර්ග් වෙබ් අඩවිය 

සන්ඩේ ටයිම්ස් ශ්‍රී ලංකා -https://www.sundaytimes.lk/260301/news/conflicting-claims-compound-coal-crisis-633039.html