මෙට්‍රෝ බස් අයිති මුදලාලි කෙනෙකුටලු

 ලංකාවේ මෙට්‍රෝ බස් සේවාව ක්‍රියාත්මක කරන සමාගම සම්පූර්ණයෙන්ම රජයට අයත් රාජ්‍ය ආයතනයකි. බයියන් හා පෙරටුගාමීන් එය එකහෙළා විශ්වාස නොකරන බැවින් තව දුරටත්. සරලව උගන්වමි.

මෙම සේවාව පවත්වාගෙන යන්නේ ලංකා මෙට්‍රෝ ට්‍රාන්සිට් සමාගම (Lanka Metro Transit (Pvt) Ltd - LMT) මගින් වුවද එය ශ්‍රී ලංකා ගමනාගමන මණ්ඩලයේ (SLTB) අනුබද්ධිත සමාගමක් ලෙස ක්‍රියාත්මක වේ.

Lanka Metro Transit - Wikipedia

මෙම සමාගමේ හිමිකාරිත්වය බෙදී යන්නේ මේ ආකාරයටය.

60% ක කොටස් ශ්‍රී ලංකා ගමනාගමන මණ්ඩලය (ශ්‍රී ලං.ග.ම.) සතු වේ.

ඉතිරි 40% ක කොටස් ශ්‍රී ලංකා මහා භාණ්ඩාගාරය (Treasury) සතු වේ.

බයියන්ට සහ පෙරටුගාමී දුමින්ද නාගමුවට තවත් සරලව උගන්වනවා නම් 60 ට 40 ක් එකතු කර 100 ද උත්තරය යැයි විමසන්න ..!!

පෞද්ගලික සමාගම් පනත යටතේ ලියාපදිංචි කර තිබුණද, මෙහි සම්පූර්ණ මූල්‍ය ආයෝජනය සහ අයිතිය රජය සතු වන අතර, කොළඹ සහ තදාසන්න ප්‍රදේශවල පවතින වාහන තදබදයට පිළියමක් ලෙස සහ මගීන්ට නවීන, සුවපහසු පොදු ප්‍රවාහන සේවාවක් සැපයීමේ අරමුණින් රජය විසින් මෙම මෙට්‍රෝ බස් ව්‍යාපෘතිය ආරම්භ කරන ලදී.

මෙට්‍රෝ බස් (Metro Buses) රථ සතුව මගී පහසුව, ආරක්ෂාව සහ කාර්යක්ෂමතාව ඉහළ නැංවීම සඳහා නවීන තාක්ෂණික පහසුකම් රැසක් අන්තර්ගත කර ඇත. ඒ ගැනද යම් තොරතුරු බිඳක් බයි ප්‍රජාවගේ අවදානයට ලියන්නේ ඔවුන් මේ වනවිට රජය සමග ඇති වෛරයට මේ බස් රථ වලට ගොඩවීම ප්‍රතික්ෂේප කර ගමන් බිමන් වලට තවමත් ලොරි බොඩි පාවිච්චි කරන නිසාය.

LMT Touch කාඩ්පත: මගීන්ට මුදල් භාවිතයෙන් තොරව, "Tap & Go" තාක්ෂණයෙන් යුත් ස්මාර්ට් කාඩ්පතක් මඟින් තත්පර කිහිපයකින් ප්‍රවේශ පත්‍ර ගාස්තු ගෙවීමේ හැකියාව ඇත.

Mobile QR ක්‍රමය: ස්මාර්ට් ජංගම දුරකථනය හරහා QR කේතයක් ස්කෑන් කිරීම මඟින් ද ඉතා පහසුවෙන් ඩිජිටල් ප්‍රවේශ පත්‍ර (Tickets) ලබාගත හැක.

සජීවී බස් රථ ලුහුබැඳීම (Live Tracking)

LMT GO App සහ SmartMetro: මගීන්ට තම ජංගම දුරකථනයේ ඇති "LMT GO" යෙදුම (App) හරහා හෝ SmartMetro ට්‍රැකර් පද්ධතිය මඟින් බස් රථය පවතින සජීවී ස්ථානය (Live GPS Location) සහ එය බස් නැවතුමට පැමිණීමට ගතවන නිවැරදි වේලාව සජීවීව බලාගත හැක.

බස් රථය තුළ ඇති තොරතුරු පුවරු (Passenger Information Systems)

LED සහ ඩිජිටල් තිර: බස් රථය ඇතුළත සවිකර ඇති LED තිර මඟින් ඊළඟට පැමිණීමට නියමිත බස් නැවතුම (Next-Stop Display) සජීවීව ප්‍රදර්ශනය කෙරේ.

භාෂා ත්‍රිත්ව ශ්‍රව්‍ය/දෘශ්‍ය නිවේදන: සිංහල, දෙමළ සහ ඉංග්‍රීසි යන භාෂා තුනෙන්ම මීළඟ නැවතුම් පිළිබඳව ශබ්දවාහිනී මඟින් සහ තිර මත ස්වයංක්‍රීයව දැනුම් දෙනු ලබයි.

මගී සන්නිවේදන සහ බලශක්ති පහසුකම්

USB Charging Ports: සෑම අසුනක් අසලම පාහේ ජංගම දුරකථන සහ ටැබ්ලට් උපකරණ චාජ් කරගැනීම සඳහා USB පෝට් සවිකර ඇත.

නොමිලේ Wi-Fi: ගමන අතරතුර මගීන්ට අන්තර්ජාලය භාවිත කිරීම සඳහා නොමිලේ අධිවේගී Wi-Fi පහසුකම සපයා ඇත.

උසස් ආරක්ෂක පද්ධති

කැමරා පද්ධති: බස් රථයේ ආරක්ෂාව වෙනුවෙන් පැය 24 පුරාම ක්‍රියාත්මක වන CCTV කැමරා පද්ධතියක් සහ මධ්‍යම පාලන මැදිරියක් මඟින් සජීවීව නිරීක්ෂණය කිරීමේ තාක්ෂණය ක්‍රියාත්මක වේ.

SOS බොත්තම්: හදිසි ආපදාවකදී හෝ අනාරක්ෂිත තත්ත්වයකදී මධ්‍යම පාලන අංශ වෙත ක්ෂණිකව දැනුම් දීම සඳහා බස් රථය තුළ SOS බොත්තම් (Emergency Buttons) සවිකර ඇත.

පරිසර හිතකාමී සහ පහත් පත්ල තාක්ෂණය (Low-Floor & Eco-Friendly)

යුරෝ 6 (Euro 6) එන්ජින්: පරිසර දූෂණය අවම කිරීම සඳහා ලෝකයේ උසස්ම මට්ටමේ අවම දුම් පිටකරන Euro 6 තාක්ෂණයෙන් යුත් එන්ජින් මෙම බස් රථ සතුය

Low-Floor Ramp (ස්වයංක්‍රීය බෑවුම් පද්ධති): ආබාධිත පුද්ගලයන්ගේ රෝද පුටු (Wheelchairs) සහ වැඩිහිටියන්ට පහසුවෙන් බස් රථයට ඇතුළු වීම සඳහා ස්වයංක්‍රීයව පහත් කළ හැකි පත්ලක් (Low-floor) සහ ඇද ගත හැකි බෑවුම් (Ramps) තාක්ෂණය මෙහි පවතී.

දැන් නැවතත් මෙහි අයිතිය ගැන තිබූ අවසන් කකුසත් අවසන් කර ගැනීමට අවශ්‍ය වනු ඇත. පොදු ප්‍රවාහනය නවීන කරන්න මෙට්‍රෝ සේවාව වෙනම සමාගම් ව්‍යුහයක් යටතේ ක්‍රියාත්මක කරන්න අවදානය යොමුකලේ රජයමයි. ඒ වෙනුවෙන් නිල කැබිනට් වාර්තාවක් ඉදිරිපත් කරමින් මේක ලංගමයේ අනුබද්ධ සමාගමක් කියලා පැහැදිලිව ලියල තියෙනවා.

සරලව කිව්වොත්, ලංගමය යටතේ තියෙන වෙනම සමාගමක්. වෙනම නමක් තිබ්බා කියලා රාජ්‍ය අයිතිය නැති වෙන්නේ නැති බව අද දිනයේ අණ්ඩවාතය හැදෙනකං මොර දුන්න බයි පෙරටු සෙට් එකට මතක් කරමි.

දැන් ඔය සුන්බුන් ගෝත්‍රිකයො මේ දවස් වල කියෝ කියෝ යනව නේද මෙට්‍රෝ බස් ගැන දාර බොරුවක්. මෙන්න ඇත්ත. මේක පුලුවන් තරම් ශෙයා කරන්න.

නොදන්නා බයි ප්‍රජාවේ දැනගැනීම පිණිස...!!!

‎"Pvt Ltd" (Private Limited) යන්නෙන් "පෞද්ගලික පුද්ගලයින් සතු සමාගමක්" යන්න අදහස් වෙන්නෙ නෑ. මෙම 'Lanka Metro Transit (Private) Limited' යනු සාමාන්‍ය පෞද්ගලික බස් සමාගමකට වඩා රජය සතු සමාගමක්; නැත්නම් අනුබද්ධ ආයතනයක්.

‎

‎ශ්‍රී ලංකා කැබිනට් මණ්ඩලය විසින් පහත කරුණු පැහැදිලිව ප්‍රකාශ කරල තියෙනවා.

‎

‎'Lanka Metro Transit (Private) Limited' සමාගම 2025 ඔක්තෝබර් 3 වන දින සංස්ථාගත කරනු ලැබුවා. එය ශ්‍රී ලංකා ගමනාගමන මණ්ඩලයේ (SLTB) අනුබද්ධ සමාගමක් ලෙස පිහිටුවනු ලැබුවා. එහි අරමුණ වන්නේ පොදු ප්‍රවාහන සේවය නවීකරණය කිරීමයි.

‎

‎රජය විසින් මෙම සමාගම සඳහා කොටස් ප්‍රාග්ධනය (equity capital) ලබා දීල තියෙනවා. එමගින් නව 'low-floor' (පහත් තට්ටුවක් සහිත) මෙට්‍රෝ බස් රථ ධාවනය කරනු ලබනවා.

‎

‎එබැවින් මෙහිදී කරුණු දෙකක් පිළිබඳව අවධානය යොමු කළ හැකිය:

‎

‎1. "Private Limited" — සමාගම් නීතිය යටතේ පවතින තත්ත්වය

‎

‎'Pvt Ltd' හෝ 'Private Limited' යන්නෙන් සමාගම් පනත යටතේ එම සමාගමේ නීතිමය ස්වභාවය විස්තර කෙරෙනවා. එයින් අදහස් වන්නේ:

‎

‎"පෞද්ගලික අයිතිවාසිකමක් ඇති සමාගමක්" යන්න නෙවෙයි.

‎

‎උදාහරණයක් ලෙස, රජයට සමාගම් පනත යටතේ සමාගමක් පිහිටුවා එහි කොටස් හිමිකර ගැනීමට හැකියාව තියෙනවා.

‎

‎2. 'Lanka Metro Transit' හි හිමිකාරිත්වය කා සතුවද?

‎

‎මෙහිදී එය SLTB හි අනුබද්ධ සමාගමක් වන අතර, ඒ නිසාම එය රාජ්‍ය අංශයේ ප්‍රවාහන ව්‍යුහයේ කොටසක් බවට පත් වෙනවා. කැබිනට් මණ්ඩල ලේඛනයේ එය විශේෂයෙන්ම ශ්‍රී ලංකා ගමනාගමන මණ්ඩලයේ අනුබද්ධ සමාගමක් ලෙස හඳුන්වා දී තියෙනවා.

‎

‎රජයේ සහාය ලබන පොදු ප්‍රවාහන සේවාවක ඔබ ගමන් කළද, ප්‍රවේශපත්‍රයේ "Lanka Metro Transit (Pvt) Ltd" ලෙස මුද්‍රණය කර ඇත්තේ ද ඒ නිසයි.

‎

‎අමාත්‍යාංශය විසින්ම 'Lanka Metro Transit (Pvt) Ltd' සඳහා වන පුරප්පාඩු ද ලැයිස්තුගත කරන්නෙත් ඒ නිසයි.

‎

‎මෙම බස් රථ රජයේ පොදු ප්‍රවාහන වැඩසටහනක කොටසක් වුවද, ඒවා මෙහෙයවන ආයතනය පෞද්ගලික සීමිත සමාගමක් (private limited company) ලෙස සංස්ථාගත කරල තියෙනවා.

Metro විතරක් නෙවෙයි, රජය සතු සමාගම් (State-Owned Private Companies) තව ගොඩක් තියෙනවා.

මේ තියෙන්නේ ඒවා!

· ගුවන් සේවා සහ සංචාරක

· Airport and Aviation Services (Sri Lanka) (Pvt) Ltd

· Canowin Hotels & Spas (Pvt) Ltd

· Helanco Hotels & Spa (Pvt) Ltd

· Hotel Developers (Lanka) Limited

· Sinolanka Hotels & Spa (Pvt) Ltd

· Waters Edge Limited

· Waters Edge Recreations Limited

· Ceybank Holiday Homes (Pvt) Limited

තොරතුරු හා සන්නිවේදන තාක්ෂණය

· Information Communication Technology Agency of Sri Lanka (Pvt) Ltd

· Lanka Government Information Infrastructure (Private) Limited

· Sri Lanka CERT (Private) Limited

බලශක්තිය

· Kumbalgamuwa Mini Hydro (Private) Limited

· Deduruoya Mini Hydro (Private) Limited

· Sri Lanka Energies (Private) Limited

· West Coast Power (Pvt) Limited

· LTL Holdings (Pvt) Ltd

· Litro Gas Terminal Lanka (Private) Limited

කෘෂිකර්මාන්තය හා ආහාර

· Ceylon Fertilizer Company Limited

· Colombo Commercial Fertilizer Ltd

· Hingurana Sugar Industries Ltd

· Kalubovitiyana Tea Factory Limited

· Milco Private Limited

· Sri Lanka Poultry Development Limited

· Sri Lanka Thriposha Limited

· Lanka Sugar Company (Pvt) Ltd

ඉදිකිරීම් හා ඉංජිනේරු

· Central Engineering Services (Private) Ltd

· Maganaguma Road Construction Equipment Company (Pvt) Ltd

· Maganaguma Emulsion Production Company (Pvt) Ltd

· Maganaguma Consultancy & Project Management Services Company (Pvt) Ltd

· Urban Investment & Development Company (Pvt) Ltd

· LRDC Services (Private) Limited

වෙනත්

· Canwill Holdings (Pvt) Ltd

· Cey-Nor Foundation Limited

· Lanka Rest Houses Limited

· Mahaweli Consultancy Bureau (Private) Limited

· Mahaweli Livestock and Agro Enterprises (Pvt) Ltd

· North Sea Limited

· Ocean View Development Private Limited

· Peliyagoda Warehouse Complex Ltd

· Selendiva Investments Limited

· Selendiva Leisure Investments Limited

· Expressway Transport (Pvt) Ltd

· Lanka Coal Company Ltd

· Lanka Electricity Company Ltd

· Shipping and Aviation Information and Research (Pvt) Ltd

· Sri Lanka Telecom

· State Resources Management Corporation

· Thomas De La Rue Lanka Ltd

· Sathosa Security and General (Private) Limited

· GSMB Technical Services (Pvt) Ltd

· Kahatagaha Graphite Lanka Ltd

· Lanka Phosphate Ltd

· Sri Lanka Climate Fund (Pvt) Ltd

· LECO Projects (Private) Limited

· Ante LECO Metering Company (Private) Limited

· Colombo Lotus Tower Management Private Limited

· Lanka Leyland (Private) Company

· BOC Management and Support Service (Pvt) Limited

· BOC Property Development and Management (Pvt) Limited

· BOC Travels (Pvt) Limited

· Trinco Petroleum Terminal (Pvt) Ltd

· The Ceylon Petroleum Storage Terminal Limited

· Mahaweli Venture Capital Company (Pvt) Ltd

· Lanka Gemological Laboratory (Pvt) Ltd

· People's Travels (Pvt) Ltd

· Helitours (Pvt) Ltd

· Mihin Lanka (Pvt) Ltd

· Asian Games (Pvt) Limited

· Commonwealth Games Hambantota 2018 (Pvt) Ltd

· Magampura Ports Management Company (Pvt) Ltd

· Techno Park Development Company (Pvt) Ltd

· Media Training Institute

· Lanka Logistics and Technologies Ltd

. Youth Services (Pvt) Limited

රජය සතු පුද්ගලික සමාගම් කියන්නේ, ශ්‍රී ලංකා රජය සියයට සියයක් හෝ බහුතර කොටස් හිමිකාරිත්වය දරන, නමුත් "පුද්ගලික සමාගමක්" ලෙස ලියාපදිංචි කර ඇති ව්‍යාපාර!

copied.